Kĩambĩrĩria 24
Na rĩrĩ, Iburahimu rĩu nĩ aakũrĩte, na agaikangia mĩaka, nake Yahweh nĩ aarathimĩte Iburahimu maũndũ-inĩ mothe
Iburahimu akiuga atĩrĩ kũrĩ ndungata yake ĩrĩa yarĩ ngũrũ harĩ andũ a nyũmba yake, na noyo yaramataga kĩrĩa gĩothe aarĩ nakĩo: “Ndagũthaitha ũige guoko gwaku rungu rwa kĩero gĩakwa,
na nĩ ngũtũma wĩhĩte mbere ya Yahweh, Kĩhoti wa igũrũ na nowe Kĩhoti wa thĩ, atĩ ndũgũcarĩria mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũrĩ airĩtu a Akanaani aya ndũranagia nao
No ithenya rĩa ũguo, no mũhaka ũthiĩ bũrũri wa gwitũ, kũrĩ andũ aitũ ũcarĩrie mũrũ wakwa Isaaka mũtumia kuo.”
No rĩrĩ, ndungata ĩyo ĩkĩmũũria ũũ: “Ĩ mũirĩtu ũcio angĩkorũo atekwenda tũũke nake bũrũri-inĩ ũyũ? Hihi no mũhaka njokie mũrũ waku bũrũri ũcio woimire?”
Iburahimu akĩmwĩra: “Tigĩrĩra atĩ ndũnatwara mũrũ wakwa kũu
Yahweh Kĩhoti wa igũrũ, o we ũrĩa wandutire nyũmba-inĩ ya baba na kuuma bũrũri-inĩ wa andũ aitũ akĩnjarĩria na akĩĩhĩta harĩ niĩ ũũ: ‘Mbeũ yaku nĩ ngaamĩhe bũrũri ũyũ,’ nĩ egũtũma mũraika wake athiĩ mbere yaku, nawe hatarĩ nganja nĩ ũkuonera mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũu
Ĩndĩ mũirĩtu ũcio angĩkorũo atekwenda mũũke nake-rĩ, ndũgũkorũo ũrĩ rungu rwa mwĩhĩtwa ũyũ. No ndũkanatware mũrũ wakwa kũu.”
Nĩ ũndũ ũcio ndungata ĩyo ĩkĩiga guoko kwayo rungu rwa kĩero kĩa Iburahimu mwathi wayo, na ĩkĩĩhĩta ũhoro-inĩ ũcio.
Ndungata ĩyo ĩgĩkĩoya ngamĩra ikũmi cia mwathi wayo na ĩgĩthiĩ, ĩgĩkuua mĩthemba yothe ya indo njega kuuma kũrĩ mwathi wayo. Na ĩgĩthiĩ yerekeire Mesopotamia, itũũra-inĩ rĩa Nahori
Na ĩgĩtũma ngamĩra iturie maru gĩthima-inĩ kĩa maĩ kĩrĩa kĩarĩ nja ya itũũra rĩu. Kwarĩ ta hwaĩ-inĩ ũguo, ihinda rĩrĩa atumia a itũũra maathiaga gũtaha maĩ
Na ĩkiuga: “Yahweh Kĩhoti wa Iburahimu mwathi wakwa, ndagũthaitha ũreke ngaacĩre mũthenya ũyũ, na wonie Iburahimu mwathi wakwa wendo waku mwĩhokeku
Rĩu ndĩ haha ndũgamĩte itherũkĩro-inĩ rĩa maĩ, nao airĩtu a andũ a itũũra rĩrĩ nĩ maroka gũtaha maĩ
Nĩ gũtuĩke atĩ mũirĩtu ũrĩa ngwĩra atĩrĩ, ‘Ndagũthaitha ũũhe ndigithũ yaku ya maĩ nĩgetha nyue maĩ,’ nake anjokerie ũũ, ‘Oya ũnyue, na ningĩ nĩ ngũhe ngamĩra ciaku maĩ o nacio,’ reke ũcio akorũo nĩwe ũgũthuurĩra Isaaka ndungata yaku; na njĩra ĩyo reke menye atĩ nĩ wonia mwathi wakwa wendo waku mwĩhokeku.”
O na ndungata ĩyo ĩtarĩkĩtie kwaria, Rebeka, mwarĩ wa Bethueli mũrũ wa Milika mũtumia wa Nahori ũrĩa warĩ mũrũ wa nyina na Iburahimu, agĩũka akuuĩte ndigithũ ya maĩ kĩande-inĩ gĩake
Na rĩrĩ, mũirĩtu ũcio aarĩ mũthaka mũno, na aarĩ gathirange; gũtirĩ mũndũrũme o na ũmwe wakomete nake. Agĩikũrũka itherũkĩro-inĩ rĩu, akĩiyũria ndigithũ yake ya maĩ, agĩcoka akĩambata
O hĩndĩ ĩyo ndungata ĩyo ĩgĩteng’era kũmũtũnga na ĩkĩmwĩra: “Ndagũthaitha ũreke ngunde tũũĩ kuuma ndigithũ-inĩ yaku ya maĩ.”
Nake akiuga ũũ: “Nyua mwathi wakwa.” Na o na ihenya akĩruta ndigithũ ĩyo kĩande-inĩ akĩmĩnyita na guoko na akĩmĩhe maĩ
Rĩrĩa aarĩkirie kũmĩhe maĩ, akiuga: “O nacio ngamĩra ciaku nĩ ngũcitahĩra maĩ nginya rĩrĩa irĩnyotoka.”
Kwoguo o na ihenya akĩonoria maĩ macio maarĩ ndigithũ-inĩ yake mũharatĩ-inĩ na agĩteng’era rĩngĩ na rĩngĩ gĩthima-inĩ gũtaha maĩ, na agĩthiĩ na mbere gũtahĩra ngamĩra icio ciayo ciothe maĩ
Hĩndĩ ĩyo yothe mũndũ ũcio aakirĩte o amũrorete agegete, arigĩtwo kana Yahweh nĩ aatũmĩte rũgendo rũu rwake rũgaacĩre kana ca.
Rĩrĩa ngamĩra ciarĩkirie kũnyua maĩ, mũndũ ũcio akĩmũrutĩra gĩcũhĩ kĩa iniũrũ gĩa thahabu kĩa ũritũ wa nuthu cekeri na bangiri igĩrĩ cia thahabu cia ũritũ wa cekeri ikũmi,
na akĩmwĩra ũũ: “Ta njĩĩra atĩrĩ, wee wĩ mwarĩ wa ũ? Hihi nyũmba-inĩ ya thoguo nĩ kũrĩ na handũ tũngĩraara?”
Nake akĩmwĩra: “Niĩ ndĩ mwarĩ wa Bethueli, mũriũ ũrĩa Milika aaciarĩire Nahori.”
Na akĩongerera ũũ: “Nĩ tũrĩ na nyeki na irio nyingĩ cia ngamĩra o hamwe na handũ ha kũraarũo.”
Nake mũndũ ũcio akĩinamĩrĩra na agĩturumithia mũtwe thĩ mbere ya Yahweh
Na akiuga atĩrĩ: “Yahweh arogoocwo, o we Kĩhoti wa Iburahimu mwathi wakwa, nĩ gũkorũo ndatiganĩirie wendo na wĩhokeku wake kwerekera mwathi wakwa. Yahweh nĩ andongoretie kũrĩ nyũmba ya ariũ a ithe na mwathi wakwa.”
Nake mũirĩtu ũcio agĩteng’era kwĩra andũ a nyũmba ya nyina maũndũ macio
Na rĩrĩ, Rebeka nĩ aarĩ na mũrũ wa nyina wetagwo Labani. Kwoguo Labani agĩteng’era kũrĩ mũndũ ũcio warĩ nja hau itherũkĩro-inĩ
Rĩrĩa oonire gĩcũhĩ kĩu kĩa iniũrũ gĩa thahabu na bangiri moko-inĩ ma mwarĩ wa nyina na akĩigua ciugo cia mwarĩ wa nyina Rebeka, ũrĩa woigaga atĩrĩ, “Ũũ nĩguo mũndũ ũcio anjĩra,” agĩthiĩ gũtũnga mũndũ ũcio, ũrĩa warũgamĩte hakuhĩ na ngamĩra o hau itherũkĩro-inĩ
Na o rĩo akiuga ũũ: “Ũka, wee mũrathime nĩ Yahweh. Ũraikara ũrũngiĩ gũkũ nja nĩkĩ? Nĩ ndahaarĩria nyũmba o hamwe na handũ ha ngamĩra.”
Mũndũ ũcio aigua ũguo agĩthiĩ akĩingĩra nyũmba, nake akĩohora ngamĩra icio na agĩcihe nyeki na irio na akĩmũhe maĩ ma gũthambia magũrũ make na magũrũ ma arũme arĩa maarĩ nake
Ĩndĩ rĩrĩa irio ciaigirũo mbere yake-rĩ, akiuga atĩrĩ: “Ndikũrĩa nginya ndĩmwĩre ũrĩa ndĩrenda kuuga.” Kwoguo Labani akiuga: “Aria!”
Agĩkiuga ũũ: “Niĩ ndĩ ndungata ya Iburahimu
Na Yahweh nĩ arathimĩte mwathi wakwa mũno, na nĩ atũmĩte atonge mũno akamũhe ng’ondu na ng’ombe, betha na thahabu, ndungata cia arũme na cia atumia, o hamwe na ngamĩra na ndigiri
Makĩria ma ũguo-rĩ, Sara mũtumia wa mwathi wakwa nĩ aamũciarĩire mũriũ ũkũrũ-inĩ wake, na mwathi wakwa nĩ akaamũhe kĩrĩa gĩothe arĩ nakĩo
Kwoguo mwathi wakwa nĩ aatũmire ndĩhĩte, akiuga ũũ: ‘Ndũgacarĩrie mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũrĩ airĩtu a Akanaani aya ndũranagia nao
Ndũgeke ũguo, ĩndĩ ũthiĩ kũrĩ nyũmba ya baba na kũrĩ mbarĩ itũ, nawe ũcarĩrie mũrũ wakwa Isaaka mũtumia kuo.’
No ngĩũria mwathi wakwa atĩrĩ: ‘Ĩ mũirĩtu ũcio angĩkorũo atekwenda tũũke nake?’
Nake akĩnjĩra ũũ: ‘Yahweh, o we ũrĩa ngoretwo ngĩthiĩ ndĩ mbere yake, nĩ egũgũtũmĩra mũraika wake na hatarĩ nganja agaacĩrithie rũgendo rwaku, na no mũhaka ũkoonera mũrũ wakwa mũtumia kuuma kũrĩ mbarĩ itũ na kũrĩ nyũmba ya baba
Nĩ ũkwehererio mwĩhĩtwa waku harĩ niĩ angĩkorũo ũgũthiĩ kũrĩ mbarĩ itũ na marege gũkũnengera mũirĩtu ũcio. Na njĩra ĩyo ndũgũkorũo ũrĩ rungu rwa mwĩhĩtwa waku.’
“Ũmũthĩ rĩrĩa nginyire itherũkĩro-inĩ, njugire ũũ: ‘Yahweh Kĩhoti wa Iburahimu mwathi wakwa, angĩkorũo nĩ ũkũgaacĩrithia rũgendo rwakwa,
nĩ niĩ ũyũ haha ndũgamĩte itherũkĩro-inĩ. Nĩ gũtuĩke atĩ rĩrĩa harĩũka mũirĩtu gũtaha maĩ, ngũmwĩra atĩrĩ, “Ndagũthaitha ũreke ngunde tũũĩ kuuma ndigithũ-inĩ yaku,”
nake anjĩre atĩrĩ, “Nyua maĩ, o na ningĩ nĩ ngũtahĩra ngamĩra ciaku maĩ.” Reke mũirĩtu ũcio akorũo nĩwe Yahweh athuurĩire mũrũ wa mwathi wakwa.’
“O na itarĩkĩtie kwaria ngoro-inĩ, ndona Rebeka agĩũka akuuĩte ndigithũ yake kĩande-inĩ, nake aikũrũka itherũkĩro-inĩ na ambĩrĩria gũtaha maĩ. Ndamwĩra ũũ: ‘He maĩ ma kũnyua ndagũthaitha.’
Kwoguo o na ihenya aruta ndigithũ yake kĩande na oiga ũũ: ‘Nyua maĩ, na o nacio ngamĩra ciaku nĩ ngũcihe maĩ.’ Nĩ ũndũ ũcio ndakĩnyua maĩ, na o nacio ngamĩra acihee maĩ
Thutha ũcio ndamũũria, ‘Wee wĩ mwarĩ wa ũ?’ nake anjokeria atĩrĩ, ‘Ndĩ mwarĩ wa Bethueli, mũriũ ũrĩa Milika aaciarĩire Nahori.’ Nĩ ũndũ ũcio ndakĩmwĩkĩra gĩcũhĩ iniũrũ na bangiri moko
Na ndainamĩrĩra ndaturumithia mũtwe thĩ mbere ya Yahweh na ndagooca Yahweh Kĩhoti wa Iburahimu mwathi wakwa, o we ũcio ũndongoretie njĩra-inĩ ĩrĩa yagĩrĩire nĩguo njoe mũirĩtu wa mũrũ wa nyina na mwathi wakwa ndĩmũtware kũrĩ mũrũ wa mwathi wakwa
Rĩu-rĩ, njĩrai kana nĩ mũkwenda kuonia mwathi wakwa wendo na wĩhokeku; no angĩkorũo mũtikwenda, mũnjĩre, nĩgetha thiĩ mwena wa ũrĩo kana wa ũmotho.”
Nao Labani na Bethueli magĩcokia ũũ: “Ũndũ ũyũ uumĩte kũrĩ Yahweh. Tũtingĩhota gũkwĩra ĩĩ kana ca
Rebeka arĩ haha mbere yaku. Muoe ũthiĩ, na ũreke atuĩke mũtumia wa mũrũ wa mwathi waku, o ta ũrĩa Yahweh oigĩte.”
Rĩrĩa ndungata ĩyo ya Iburahimu yaiguire ciugo icio ciao, o rĩmwe ĩkĩinamĩrĩra thĩ mbere ya Yahweh
Na ndungata ĩyo ĩkĩambĩrĩria kũruta indo cia betha na cia thahabu na nguo na ĩgĩcihe Rebeka, na ĩkĩhe mũrũ wa nyina o hamwe na nyina indo cia goro
Thutha ũcio ndungata ĩyo na andũ arĩa maarĩ nayo makĩrĩa na makĩnyua, na makĩraara kũu.
Nĩ ũndũ ũcio mũrũ wa nyina hamwe na nyina makĩmĩra atĩrĩ: “Reke mũirĩtu ũyũ aikare na ithuĩ na arĩ thikũ ikũmi. Acoke athiĩ.”
No ĩkĩmeera ũũ: “Mũtikanjige, tondũ Yahweh nĩ agaacĩrithĩtie rũgendo rwakwa. Njĩtĩkĩriai nyumagare, nĩgetha thiĩ kũrĩ mwathi wakwa.”
Kwoguo makiuga ũũ: “Reke twĩte mũirĩtu ũcio tũmũũrie.”
Magĩta Rebeka na makĩmũũria: “Nĩ ũkwenda gũthiĩ na mũndũrũme ũyũ?” Nake akiuga: “Ĩĩ nĩ ngwenda gũthiĩ.”
Magĩgĩtĩkĩria mũirĩtu wao Rebeka athiĩ o hamwe na mũreri wake na ndungata ya Iburahimu na andũ ake
Na makĩrathima Rebeka makĩmwĩra: “Mũirĩtu witũ, ũrotuĩka makiri maita ngiri ikũmi, nayo mbeũ yaku ĩroegwatĩra kĩhingo kĩa arĩa mamĩthũire.”
Rebeka marĩ na ndungata ciake cia airĩtu magĩgĩũkĩra na makĩhaica ngamĩra, na makĩrũmĩrĩra mũndũ ũcio. Kwoguo ndungata ĩyo ĩkĩoya Rebeka na ĩgĩĩthiĩra.
Na rĩrĩ, Isaaka agĩkorũo oimĩte mwena wa Biri-lahai-roi, tondũ aatũũraga bũrũri wa Negebu
Na Isaaka aarĩ nja agĩthianga kũu werũ-inĩ ithaa rĩa hwaĩ-inĩ nĩguo ecũranie. Rĩrĩa aatiirire maitho, akĩona ngamĩra igĩũka
Na rĩrĩa Rebeka aatiirire maitho, akĩona Isaaka, na o na ihenya akĩharũrũka akiuma igũrũ rĩa ngamĩra
Agĩcoka akĩũria ndungata ĩyo ũũ: “Nĩ mũndũrũme ũrĩkũ ũũrĩa ũroka agereire werũ-inĩ gũtũtũnga?” Nayo ndungata ĩyo ĩkiuga: “Nĩ mwathi wakwa.” Nake akĩoya taama wake nĩguo ehumbĩre
Nayo ndungata ĩyo ĩkĩra Isaaka maũndũ mothe marĩa yekĩte
Thutha ũcio Isaaka agĩtwara Rebeka hema-inĩ ya nyina Sara. Agĩkĩhikia Rebeka agĩtuĩka mũtumia wake; na akĩmwenda mũno, na Isaaka agĩkĩhoorerio thutha wa gũkuĩrũo nĩ nyina.